उत्तराखंडी ई-पत्रिका की गतिविधियाँ ई-मेल पर

Enter your email address:

Delivered by FeedBurner

उत्तराखंडी ई-पत्रिका

उत्तराखंडी ई-पत्रिका

Friday, July 31, 2015

म्यारु मुलक (सन 1935 -50 का बीचक कविता )

रचना -- कमल साहित्यालंकार (हरुली , तळाइं , पौड़ी गढ़वाल, 1909 -स्वर्गीय ) 
इंटरनेट प्रस्तुति - भीष्म कुकरेती 

 
जनु रम्यळु म्यारु मुलक इनु त कैको नी च 
ज्ञान गुरु ब्वंदी दुनिया का बीच। 
हथगुळि मा ब्रह्मकमल झमकदो कैलास 
रूद्र महादेव जख देवतौं का बास 
गंगा जमुना मा मुक्ति घोळिका छुळी च।
            हिंवाळी रौल्यूं को पाणी दूध जनो हूंद 
            डांडिऊँ की चुफळि  मथि सर्ग थैं छूंद 
            चंदन तिलक मनींद गंगा जीको कीच।
ऋतु  ऋतु  को फेरो यख खिलदा पारिजात 
सूना का छै दिन हिंवळया चांदी कि छै रात 
कर्म कळा रैंद यख अंगुळयूँ का बीच।
बावन तीरथ यख ऋषि मुन्यों का बास 
हरर गंगा सरर जमुना ब्वगद आस पास 
मुक्ति मिली जांद जैका भाग मा बदीं  च।

Wednesday, July 29, 2015

उत्तराखंड में महाभारत संकलन , व सम्पादन - व्यास आश्रम माणा या ब्यासचट्टी ?

Collection and Editing of Mahabharata and Vyasashram
                              उत्तराखंड में महाभारत संकलन , व  सम्पादन -   व्यास आश्रम माणा या ब्यासचट्टी ? 
 
                          Ancient  History of Haridwar, History Bijnor,   Saharanpur History  Part  -154                       
                                                हरिद्वार इतिहास ,  बिजनौर  इतिहास , सहारनपुर   इतिहास  -आदिकाल से सन 1947 तक-भाग - 154                     

                                               इतिहास विद्यार्थी ::: भीष्म कुकरेती  


                 महाभारत में हरिद्वार , बिजनौर , सहारनपुर का वर्णन 

महाभारत में हरिद्वार, बिजनौर व सहरनपुर क्षेत्र का वर्णन खूब मिलता है।  शकुन्तला की कथा भी महभारत में आई है। महाभृत में भृगु श्रृंखला का वर्णन है जो हरिद्वार के बिलकुल पास है। 
 कई प्रसंग सिद्ध करते हैं कि महभारत के अधिसंख्य भागों का संकलन, सम्पादन शुंग काल में पंचनद से बाहर उत्तराखंड में हुआ। (डा डबराल ).
                       व्यास गुफा माणा और ब्यास चट्टी 
व्यास को महाभारत के संपादक के रूप में ख्याति प्राप्त है।  महाभारत के शांति पर्व ( ३२४ /१२-१३ ) में उल्लेख  है कि व्यास आश्रम गंधमाधन श्रृंग के पास गुफा में गंगा तट पर था।  यह विदित है कि माणा गाँव के ऊपर व्यास गुफा में पांच छह महीने लिखा ही नही जा सकता।  याने कि व्यास का दूसरा आश्रम भी होना चाहिए।  क्या नयार नदी और गंगा संगम के पास व्यास ऋषि का जाड़ों का आश्रम रहा होगा ? ब्यास चट्टी के बारे में किवदंती है कि व्यास मुनि ने यहां तपस्या की थी।
                         महाभारत के दो पाठ 
  महाभारत के दो पाठ हैं -उत्तर भारतीय पाठ और दक्षिण भारतीय पाठ। 
उत्तर भारतीय पाठ तर्कसंगत नही है और कथाएँ भी अस्पष्ट सी हैं। 
दक्षिण भारतीय पाठ उच्चकोटिका है।  दक्षिण भरतीय पाठ के संकलन में उत्तराखंड का वर्णन अधिक है और अवश्य  संकलनकर्ता उत्तराखंड पर मुग्ध ही नही अपितु  संकलनकर्ताओं  को बिजनौर , सहारनपुर , हरिद्वार से लेकर बद्रीनाथ तक  ज्ञान था। 


Copyright@
 Bhishma Kukreti  Mumbai, India 30 /7/2015 
   History of Haridwar, Bijnor, Saharanpur  to be continued Part  --155

 हरिद्वार,  बिजनौर , सहारनपुर का आदिकाल से सन 1947 तक इतिहास  to be continued -भाग -155



      Ancient History of Kankhal, Haridwar, Uttarakhand ;   Ancient History of Har ki Paidi Haridwar, Uttarakhand ;   Ancient History of Jwalapur Haridwar, Uttarakhand ;  Ancient  History of Telpura Haridwar, Uttarakhand  ;   Ancient  History of Sakrauda Haridwar, Uttarakhand ;   Ancient  History of Bhagwanpur Haridwar, Uttarakhand ;  Ancient   History of Roorkee, Haridwar, Uttarakhand  ;  Ancient  History of Jhabarera Haridwar, Uttarakhand  ;   Ancient History of Manglaur Haridwar, Uttarakhand ;  Ancient  History of Laksar; Haridwar, Uttarakhand ;     Ancient History of Sultanpur,  Haridwar, Uttarakhand ;     Ancient  History of Pathri Haridwar, Uttarakhand ;    AncientHistory of Landhaur Haridwar, Uttarakhand ;   Ancient History of Bahdarabad, Uttarakhand ; Haridwar;      History of Narsan Haridwar, Uttarakhand ;    AncientHistory of Bijnor;    Ancient  History of Nazibabad Bijnor ;    Ancient History of Saharanpur;   Ancient  History of Nakur , Saharanpur;    Ancient   History of Deoband, Saharanpur;     Ancient  History of Badhsharbaugh , Saharanpur;   Ancient Saharanpur History,     Ancient Bijnor History;
कनखल , हरिद्वार का इतिहास ; तेलपुरा , हरिद्वार का इतिहास ; सकरौदा ,  हरिद्वार का इतिहास ; भगवानपुर , हरिद्वार का इतिहास ;रुड़की ,हरिद्वार का इतिहास ; झाब्रेरा हरिद्वार का इतिहास ; मंगलौर हरिद्वार का इतिहास ;लक्सर हरिद्वार का इतिहास ;सुल्तानपुर ,हरिद्वार का इतिहास ;पाथरी , हरिद्वार का इतिहास ; बहदराबाद , हरिद्वार का इतिहास ; लंढौर , हरिद्वार का इतिहास ;बिजनौर इतिहास; नगीना ,  बिजनौर इतिहास; नजीबाबाद , नूरपुर , बिजनौर इतिहास;सहारनपुर इतिहास;  Haridwar Itihas, Bijnor Itihas, Saharanpur Itihas

Educated Prince Sudarshan Shah

 Whereabouts of Sudarshan Shah during Gurkha/Gorkha Rule -3

             Anglo Nepalese War with   Reference to Gurkha Rule over Uttarakhand & Himachal -38
History of Gorkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) -158   
             History of Uttarakhand (Garhwal, Kumaon and Haridwar) -680

                          By: Bhishma Kukreti (A History Student)

                                 The age of Sudarshan Shah would be around seventeen or eighteen in 1804. Prince Sudarshan Shah was brave, courageous, ambitious Prince. Prince Sudarshan Shah participated in infighting between his father Pradyuman Shah and uncle Parakram Shah. When his father died and lost the Kingdom, Sudarshan Shah was active to get back his Kingdom. Prince Sudarshan Shah was always busy in finding ways for getting back his Kingdom and used to have connections with various personalities.
               The records of Tehri Riyasat and Maularam poems indicate  that prince Sudarshan Shah had love for reading. He had knowledge of creating poems in Braj language. He practiced creating couplets, Chaupai (four stanza poems), Savaiya etc. Prince Sudarshan Shah was also had knowledge of music tones. He was habitual of telling his poems to others.
            It seems that while spending his youth in Kankhal he had relations with literature creators, scholars, and learned people.
     Definitely, Sudarshan Shah had some knowledge of Sanskrit. He used to create Sanskrit Poetry Stanza and used to give scholars to complete the poems.
         Hari Datt and Vishnu Datt were two learned Sanskrit scholars in his Court in Tehri. A Sanskrit drama ‘Sabha Bhushan created by Vishnu Datt, Hari Datt was staged in Tehri court.
                          Hemp and Tobacco addicted Sudarshan Shah
  Prince Sudarshan Shah started smoking Hemp and Tobacco especially in Haridwar. This addiction was with him till his death. He called a painter and painted his portrait while he was smoking Hukka.

                   Hunting by King Sudarshan Shah
    Prince Sudarshan Shah had liking for Ayedi (hunting). Painter Ajab ram painted the portraits of Sudarshan Shah and his brother Devi Singh in hunting pose. He used to go for hunting in Jungles nearby Kankhal. He used to invite British officials and other princes for hunting in Kankhal. By hunting together with British officials Prince Sudarshan Shah got opportunity to get support of East India Company officials.  

Copyright@ Bhishma Kukreti Mumbai, India, bckukreti@gmail.com30/7/2015
History of Garhwal – Kumaon-Haridwar (Uttarakhand, India) to be continued… Part -681
*** History of Gorkha/Gurkha /Nepal Rule over Kumaun, Garhwal and Himachal (1790-1815) to be continued in next chapter 

(The History of Garhwal, Kumaon, Haridwar write up is aimed for general readers)
XX                    Reference

Atkinson E.T., 1884, 1886, Gazetteer of Himalayan Districts …
Hamilton F.B. 1819, An Account of Kingdom of Nepal and the territories
Colnol Kirkpatrik 1811, An Account of Kingdom of Nepal
Dr S.P Dabral, Uttarakhand ka Itihas part 5, Veer Gatha Press, Dogadda
Bandana Rai, 2009 Gorkhas,: The Warrior Race
Krishna Rai Aryal, 1975, Monarchy in Making Nepal, Shanti Sadan, Giridhara, Nepal
I.R.Aryan and T.P. Dhungyal, 1975, A New History of Nepal , Voice of Nepal
L.K Pradhan, Thapa Politics:
Gorkhavansavali, Kashi, Bikram Samvat 2021 
Derek J. Waller, The Pundits: British Exploration of Tibet and Central Asia page 172-173
B. D. Pande, Kumaon ka Itihas
Balchandra Sharma, Nepal ko Aitihasik Rup Rekha
Chaudhari , Anglo  –Nepalese Relations
Pande, Vasudha , Compares Histriographical Traditions of Gorkha Rule in Nepal and Kumaon
Pradhan , Kumar, 1991, The Gorkha Conquests , Oxford University  Press
Minyan Govrdhan Singh , History of Himachal Pradesh
A.P Coleman, 1999, A Special Corps
Captain Thomas Smith, 1852,Narrative of a Five Years Residence at Nepal Vol.1
Maula Ram/Mola Ram  , Ranbahadurchandrika and Garhrajvanshkavya
J B Fraser , Asiatic Research
Shyam Ganguli, Doon Rediscovered
Minyan Prem Singh, Guldast Tabarikh Koh Tihri Garhwal
Patiram Garhwal , Ancient and Modern
Tara Datt Gairola, Parvtiy Sanskriti
John Premble, Invasion of Nepal
Chitranjan Nepali, Bhimsen Thapa aur Tatkalin Nepal
Sanwal, Nepal and East India Company
Nagendra kr Singh, Refugee to Ruler
Saxena, Historical papers related to Kumaon


History Gurkha /Gorkha Rule over Garhwal, Kumaon, Uttarakhand; Himachal; History Gurkha /Gorkha Rule over Pauri Garhwal, Udham Singh Nagar Kumaon, Uttarakhand; Sirmour Himachal; History Gurkha /Gorkha Rule over Chamoli Garhwal, Nainital Kumaon, Uttarakhand; Kangara Himachal; History Gurkha /Gorkha Rule over Rudraprayag Garhwal, Almora Kumaon, Uttarakhand; Baghat Himachal; History Gurkha /Gorkha Rule over Tehri Garhwal, Champawat Kumaon, Uttarakhand; Punar Himachal; History Gurkha /Gorkha Rule over Uttarkashi Garhwal, Bageshwar Kumaon, Uttarakhand;  Nahan Himachal; History Gurkha /Gorkha Rule over Dehradun Garhwal, Pithoragarh Kumaon, Uttarakhand; History Himachal; 
Nepal Itihas, Garhwal Itihas, Kumaon Itihas, Himachal Itihas; Gurkha/Gorkha ka Kumaon par  Adhikar Itihas , Gurkha/Gorkha Garhwal par Shasan Itihas;  Gurkha/Gorkha Rule in Kumaon, Garhwal Uttarakhand; History Gurkha/Gorkha  Rule in Himachal,

क्या कुत्तों को इकीसवीं सदी में प्रवेश कर ही लेना चाहिए ?

Best  Harmless Garhwali Literature Humor , twenty first century  ;  Garhwali LiteratureComedy Skits  twenty first century  ; Garhwali Literature  Satire  twenty first century ;  Garhwali Wit Literature  twenty first century ;  Garhwali Sarcasm Literature  ;  Garhwali Skits Literature  twenty first century ;  Garhwali Vyangya   ikkesavin sadi ;  Garhwali Hasya , ikeesavin sadi , twenty first century

                      क्या कुत्तों को इकीसवीं सदी में प्रवेश कर ही लेना चाहिए ?
                       क्या कुकरूं तैं इक्कीसवीं सदी मा प्रवेश कर इ लीण चयेंद ?


                        चबोड़ , चखन्यौ , चचराट   :::   भीष्म कुकरेती 


                    जब बिटेन भारतीय प्रधानमंत्री राजीव गांधीन 1987 -88 मा घोषणा कार कि भारत तैं इकीसवीं सदी मा प्रवेश करण चयेंद तब बिटेन अर आज तक कुत्तों मा बहस हूणि इ रौंदी कि क्या कुत्तों तैं बि इकीसवीं सदी मा प्रवेश करण चयेंद कि ना ? भूतपूर्व प्रधानमंत्री अटल विहारी वाजपेई अर मनमोहन सिंह जीन जब जब बि ब्वाल कि इण्डिया तैं ट्वेंटी फर्स्ट सेंचुरी मा इंटर करण चयेंद तब तब कुत्तों मा बहस , चर्चा , कुकर्योळ शुरू ह्वे जांद छौ कि शुड इंडियन डॉग इंटर ईंटो ट्वेंटी फर्स्ट सेंचुरी और नौट ? अब अच्काल जब बि नरेंद्र मोदी बुल्दन कि इकीसवीं सदी एशिया कु च तो बि कुत्तों बीच  , तर्क वितर्क  , वाद विवाद, कुकर्योळ   शुरू ह्वे जांद कि क्या कुत्तौं तै अब इकीसवीं सदी मा प्रवेश कर ही लीण चयेंद ?

                    ये साल जब प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदीन घोषणा कार कि इकीसवीं सदी मा भारत की महत्वपूर्ण भागीदारी राली त प्रीमियम डॉग असोसिएसन न औल  इंडिया कुकर फेडरेसनौ कुण ल्याख कि अब तो डौगुं तैं ट्वेंटी फर्स्ट सेंचुरी मा प्रवेश करण इ चयेंद।  प्रीमियम डौगुं तर्क च कि यदि डौग ट्वेंटी फर्स्ट सेंचुरी मा प्रवेश कारल तो डौग बड़ी बड़ी , ऊँची ऊँची पचास -सौ मंजली इमारतों मा रौण लग जाल।  यदि इंडियन डौग इक्कीसवीं सदी मा चल जाला तो कुत्तों तै पैक्ड फ़ूड ऐंड मीट मिलण शुरू ह्वे जाल , मिनरल वाटर मिलण हसुरु ह्वे जाल अर सीणो कुण एयर कण्डीसण्ड कमरा  मिल जालो। इख तलक कि इकीसवीं सदी मा प्रवेश से कुत्तौं तै अमेरिकन यूरोपियन कुत्ता -कुत्तियों से शादी करणो मौक़ा मिल जालो ।  किंतु औल  इंडिया कुकर फेडरेसनन प्रीमियम डॉग असोसिएसन की बात अनसुणि कर दे किलैकि प्रीमियम डॉग असोसिएसन मा भारत का कुत्तों  की संख्या  दश्मलव शून्य शून्य शून्य शुन्य शुन्य एक प्रतिशत से बि कम च।  यी प्रीमियर कुत्ता अम्बानी , अडानी अर राहुल गांधी का डौग छन। 
         कुत्तों का एक ग्रुप च जु कुत्तों तै इकीसवीं सदी मा प्रवेश का समर्थ करणु च।  युंक तर्क च कि यदि कुत्ता ट्वेंटी फर्स्ट सेंचुरी मा प्रवेश कारल तो कुत्तों तै इंटरनेट , फेसबुक ,ट्वीटर , वर्डसप की सुविधा मिल जाली। किन्तु यूं कुकरों कि संख्या बि नाममात्र की च ।   यी कुत्ता नरेंद्र मोदी अर शशि थरूर जन भारतियों का कुत्ता छन।   
  कुछ कुत्ता कुत्तों इकीसवीं सदी मा जानों शख्त विरोधी छन यूंक तर्क कुतर्क च कि कुकरूं इकीसवीं सदी मा जाण से कुत्तोँ की आइडेंटिटी /पहचान ही समाप्त ह्वे जाली।  यी कुत्ता लालू प्रसाद यादव , मुलायम सिंह यादव , शरद यादव , मायावती , ममता बनर्जी , कुछ धार्मिक संस्थानुं का पळयां -पुस्याँ कुत्ता छन। 

                                                   कुत्तापन मूल्यों मा भारी गिरावट का अंदेसा 

अधिसंख्य कुत्ता असोसिएसनों की रे च कि यदि कुत्ता बि भारतियों नकल कारल तो कुत्तापन मा भारी गिरावट ऐ जालो जन भारतीयों  द्वारा इकीसवीं सदी मा जाण से भातीय मूल्यों मा भारी गिरावट आई। कुत्तों तै डौर च कि कुत्ता बलात्कार  अकुत्ता गुण आदि बि शुरू कर द्याला। 

                                                अमीरी -गरीबी कु अंतर माँ आशातीत वृद्धि 

       अधिसंख्य कुत्तों तैं भी च कि इकीसवीं सदी मा प्रवेश से कुत्तों का मध्य अमीरी -गरीबी का मध्य भौत बड़ो अंतर ऐ जालो।  अमीर कुत्ता हौर अमीर हूंद जाल अर गरीब कुत्ता हौर बि गरीब हूंद जाला।  कुत्तों तैं कि कुत्ता स्वार्थ तै कुत्ता संस्कृति मनण लग जाल अर बदमाशी , चोरी चकारी अर कुकुर समाज मा झूट तै इ असलियत समजणै प्रवृति ऐ जाली।  कुत्ता यदि इकीसवीं सदी मा जाल तो कुत्ता अपण पाप दूसरों मत्था पर मढ़णो विशेषज्ञ ह्वे जाला।  
       सब्युं तै पूरो   भरोसा च    कि कुत्ता आरोप -प्रत्यारोप तैं कुत्ता गुण मानि ल्याला।  कुत्तों मध्य सहकारिता अर   सहयोग इतिहास की बात ह्वे जाल। अमीर देसुं पैसा  निर्भरता बढ़ जालो।  यूँ कुत्तों तै अवमूल्यन ही अवमूल्यन दिखेणु च। 
     कुकुर  घंघतोळ मा छन , कुत्ता भर्मित छन , डौग कन्फ्यूज छन तो पंदरा दिन बाद एक अखिल भारतीय कुत्ता सम्मेलन हूण वळ च जख मा चर्चा ह्वेलि कि कुत्तों तै इकीसवीं सदी मा छिरण  चयेंद कि ना।  

       क्या आप सलाह दे सकदन कि   कुत्तों तैं बि इकीसवीं सदी मा प्रवेशकरण , घुसेण , छिरण  चयेंद या ना ?          
          




30/7 /15 ,Copyright@ Bhishma Kukreti , Mumbai India 
*लेख की   घटनाएँ ,  स्थान व नाम काल्पनिक हैं । लेख में  कथाएँ चरित्र , स्थान केवल व्यंग्य रचने  हेतु उपयोग किये गए हैं।
 Best of Garhwali Humor Literature in Garhwali Language , ikeesavin sadi , twenty first century ; Best of Himalayan Satire in Garhwali Language Literature , ikeesavin sadi ,twenty first century ; Best of  Uttarakhandi Wit in Garhwali Language Literature  , ikeesavin sadi , twenty first century; Best of  North Indian Spoof in Garhwali LanguageLiterature , ikeesavin sadi , twenty first century; Best of  Regional Language Lampoon in Garhwali Language  Literature , ikeesavin sadi , twenty first century ; Best of  Ridicule in Garhwali Language Literature  ; Best of  Mockery in Garhwali Language Literature    ; Best of  Send-up in Garhwali Language Literature  ; Best of  Disdain in Garhwali Language Literature  ; Best of  Hilarity in Garhwali Language Literature  ; Best of  Cheerfulness in Garhwali Language  Literature , ikeesavin sadi , twenty first century ;  Best of Garhwali Humor in Garhwali Language Literature  from Pauri Garhwal  , ikeesavin sadi , twenty first century; Best of Himalayan Satire Literature in Garhwali Language from Rudraprayag Garhwal , ikeesavin sadi , twenty first century ; Best of Uttarakhandi Wit in Garhwali Language from Chamoli Garhwal  , ikeesavin sadi ,twenty first century; Best of North Indian Spoof in Garhwali Language from Tehri Garhwal  ; Best of Regional Language Lampoon in Garhwali Language from Uttarkashi Garhwal  ; Best of Ridicule in Garhwali Language from Bhabhar Garhwal  ; Best of Mockery  in Garhwali Language from Lansdowne Garhwal  ; Best of Hilarity in Garhwali Language from Kotdwara Garhwal , ikeesavin sadi , twenty first century ; Best of Cheerfulness in Garhwali Language from Haridwar , ikeesavin sadi , twenty first century ;
Garhwali Vyangya , ikeesavin sadi , twenty first century, Garhwali Hasya, ikeesavin sadi , twenty first century  ,  Garhwali skits, ikeesavin sadi , twenty first century ; Garhwali short skits, ikeesavin sadi , twenty first century, Garhwali Comedy Skits, ikeesavin sadi , twenty first century , Humorous Skits in Garhwali , ikeesavin sadi ,twenty first century, Wit Garhwali Skits  , ikeesavin sadi , twenty first century 

एक दिन में ही इंटरनेट / फेसबुक में हीरो बनने का सफल तरीका

 साहित्यकारों वास्ता   लिखणो कुछ कौंळ
                             Tips for Improving Writing Skills
                                        भीष्म कुकरेती
हम सौब जु बि लिख्वार छ्न्वां सब्युंक अपणि भौण च , स्टाइल च. पण हम तैं कै हैंको मीडिया से बि कुछ सिखण चएंद . आज विज्ञापन रचना धर्मिता मा सबसे बड़ो तागतवर माने जांद , किलैकि इख मा समौ अर रिजल्टौ भौत ध्यान धरण पड़द .
मीन भौत साल पैल विज्ञापन मा कोपी राइटिंग मा विचार आण , विचारूं तैं प्रयोग मा लाण (लिखण आदि), लेखिक रिवाइज करण आदि बान स्टेफेन बेकर का कौपी राइटिंग का २०१ रस्ता बांची छौ . मै लगद य़ी २०१ रस्ता लिखण मा बि काम ऐ सकदन. विचार या लिख्युं तैं यूँ तरां से परखो/विश्लेषण करो / द्याखो -
१- ये(रचना ) तैं उन्द-उब कारो -----------------51- अपण रचनाकथा/कविता/लेख तैं सम्पादकीय बणै द्याओ -----------१०१- साइज कम कारो ------------------------------------१५१- रचना की बदली कै hainko desh ma कौर द्याओ
२- खैंचो------------------------------------------------५२- सम्पादकीय/रचना तैं विज्ञापन जन बणै द्याओ ------------------१०२- शारीरिक विकास कारो -------------------------------१५२- थैला जोग कारो
३-रचना तैं स्युकोड़ो (shrink ) -------------------- ५३- इन ल्याखो जन बुल्यां कै हैंको दुनिया /माध्यमौ बान ह्व़ाओ -------१०३- फाड़ कारो --------------------------------------------१५३-ध्यान धरो
४- रंग बदलो -------------------------------------------५४- इन स्वाचो जन बुल्यां बिलकुल नयो मीडियम आई गे हो ------------१०४- कम आंको (दुनिया की सबसे बेकार रचना) ------१५४-फैलाओ
५- बड़ो बणाओ -----------------------------------------५५- रचना तैं तचाओ /गरम करो --------------------------------------------१०५- अतिशयोक्ति (महानतम रचना ) -------------------१५५-रचना क पर्याय खोजो
६- छ्वटु कारो --------------------------------------------५६- रचना तैं सळाओ /ठंडउ कारो -----------------------------------------१०६- कें हैंकि विधा समजो -----------------------------------१५६- ठोस बणाओ
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- माने कथा तैं कविता समजो या..----------------------------१५७-पंद्यर कारो
७- गोळ कारो --------------------------------------------५७- रचना मा गंध/सुगंध डालो ---------------------------------------------१०७- ईं रचना को हैंको क्या प्रयोग ह्व़े सकुद ? ------------१५८- लोई जन गिंज गिजो बणाओ
८- वर्गाकार कौरी द्याओ ---------------------------------५८- रचना की गंध बिलकुल बदली द्याओ ---------------------------------१०८- घटाओ ------------------------------------------------१५९- कठोर बणाओ
९-लम्बो कारो ---------------------------------------------५९- रचना तैं निर्गन्धि कौरो -----------------------------------------------१०९- भाज्य कारो /भाग द्याव ---------------------------- १६० भप्याओ
१0- ठिगणा /नाटो कौरी द्याओ ---------------------------६०-बच्चों लैक बणै द्याओ ------------------------------------------------११०- रळाओ-मिसाओ --------------------------------------१६१- कोमल कारो
११- रचना तैं दृश्यात्मक बणै द्याओ -------------------६१- जनान्यूँ लैक बणै द्याओ --------------------------------------------१११- केवल प्रत्यक्षता या सुबोध लाओ ---------------------१६२- सुरीला बणाओ
१२- असलियत से बिंडी  दूर कौरि  द्याओ----------------६२- सिरफ़ मर्दुं लैक बणै द्याओ ----------------------------------------११२- पंकत्यूँ तैं बदलो ----------------------------------------१६३- संगड़ो कारो
१३- इखम शब्द डाळि द्याओ या शब्द खतम कारो ------६३- रचना मा मूल्यों मा (सामाजिक आदि ) भारी गिरावट लाओ ----११३- रचना महत्व कम करी द्याओ -----------------------१६४- चौडा कारो
१४- शब्द अर संगीत मिलै द्याओ ------------------------६४- रचना मा मूल्यों मा (सामाजिक आदि ) भारी बढ़ोतरी कौरो -------११४-रचनौ महत्व बढाओ ------------------------------------१६५- मजाकिया कौरी द्याओ
१५-शब्द, संगीत अर फोटो मिलै द्याओ ------------------६५- मूल भूत चीज-बस्तर बदली द्याओ ---------------------------------११५- महत्व बांटो ---------------------------------------------१६६- व्यंग्यात्मक बणाओ
१६- इख्मा संगीत डाल़ो ------------------------------------६६- कुछ नया चीज-बस्तर बढ़ाई द्याओ ---------------------------------११६- कुछ इन मिलाओ की बदल जाय -----------------------१६७ - लैन कम कारो
१७- संगीत अर फोटो तैं मिलै द्याओ-----------------------६७- रचना तैं पूरो मोड़ी इ द्याओ ----------------------------------------११७-अनुवाद कारो --------------------------------------------१६८- पंक्ति बढ़ाई  द्याओ
१८- शब्द इ खतम करी द्याओ ----------------------------६८-पारदर्शी बणै द्याओ जन जासूसी -------------------------------------११८- गति बढाओ -----------------------------------------------१६९- अलग से आदेस/सुझाव द्याओ
----------------------------------------------------------------उपन्यास मा भेद पैलि पंक्ति खोल द्याओ--------------------------------११९- गति कम कारो ------------------------------------------१७०- रचना क दुसर फैदा खुज्याओ
१९- दृश्य इ हटाई द्याओ --------------------------------६९- अपारदर्शी बणै द्याओ -------------------------------------------------१२०- रचना तैं उडाओ ------------------------------------------१७१- रचना तैं जादा पैसों मा ब्याचो
२०- चुप्पी करी द्याओ --------------------------------------७०-बैकग्रौंड इ बदल द्याओ -----------------------------------------------१२१-रचना तैं बौ कटाओ----------------------------------------१७२- पवित्र कारो
२१- दुहराण तैं दुहराओ -------------------------------------७१-वतावरण इ बदल द्याओ -----------------------------------------------१२२- रचना तैं लमडाओ ---------------------------------------१७३- रचना तैं पापी बणाओ
२२- त्रिद्रिस्यात्मक बणे द्याओ ----------------------------७२- श्रृंगार बढ़ाई द्याओ -----------------------------------------------------१२३- रचना तैं जंदुरुंद पीसो -----------------------------------१७४- रचना मा खाणो सवाद अर तागत लाओ
२३- द्वी दृश्यात्मक बणे द्याओ--------------------------- ७३- प्रिज्म प्रभाव लाओ -----------------------------------------------------१२४- रचना तैं भुज्जी जन काटो -------------------------------१७५- घूस देकी छपाओ
२४- आकार बदलो -------------------------------------------७४- भौतिक वातावरण इ बदली द्याओ -------------------------------------१२५- रचना मा सेक्स अपील लाओ --------------------------१७६- घूस लेकी छपाओ
२५ - भाग मा बांटी द्याओ ----------------------------------७५- मानवीय आवश्यकताओं तैं बढाओ --------------------------------------१२६- दूध जन जमाओ ---------------------------------------१७८- मुफ्त द्याओ
२६ - रचना तैं ढेरीयूँ मा बांटी द्याओ ----------------------७६- समरूपता बदल द्याओ ---------------------------------------------------१२७- मड़काओ ------------------------------------------------१७९- कुछ रियायत पथ्कुं तैं द्याओ
२७ - रचना तैं संग्रहणीय बणै द्याओ ----------------------७७- लेखादि अलग इ लिफाफों कुण ल्याखो ------------------------------------१२८-समकक्षी रचना याद कारो ----------------------------१८०- मिट्ठू कारो
२८ - रचना तैं माहवारी या सालाना ग्राह्कुं लैक बि बणाओ -७८- रस/भाव इ बदल द्याओ -----------------------------------------------१२९- चूंवाओ ---------------------------------------------------१८१- कड़ो कारो
२९- रचना तैं माहवारी या सालाना ग्राह्कुं लैक ही बणाओ ----७९-रचना तैं बिलकुल कस द्याओ -----------------------------------------१३०- त्रिशंकु बणाओ ------------------------------------------१८२- सुखाओ
३०- रचना मा कैकी नकल कारो /पूरी रचना नकल - ---------- ८० -सूक्ष्म कौरो -------------------------------------------------------------१३१-खड़ कारो -----------------------------------------------१८३- बर्फ मा डाल़ो
-पर इ आधारित ह्वाओ -------------------------------------------८१-अपरिमित बणै द्याओ ------------------------------------------------१३२ ढीस्वाळ लिजाओ ---------------------------------------१८४- मर्चण्या बणाओ
३१-रचना तैं मशीनों खुणि ल्याखो / बणाओ ----------------------८२-रचना ही खतम कौरी द्याओ -----------------------------------------१३३-रस्ता मुड़ी चुन्च ज़िना लिजाओ ----------------------१८५- समजण मा और सरल कारो
३२-रचना मा बिजली दौडाओ ---------------------------------------८३- रचना तैं हळकी कारो ----------------------------------------------१३४- कपास जन कातो ---------------------------------------१८६- हौर कठण कारो
३३- रचना तैं ग्वाई लगाण /हिटण /चलण द्याओ -----------------८४-रचना तैं कुसवर्या बणै द्याओ ------------------------------------१३५- मुख पर रुमाल बांधो ------------------------------------१८७- निसवादी बणाओ
३४- जु बि च वै तैं उल्टो करी द्याओ -------------------------------८५- अतिवाद लाइ आओ -------------------------------------------------१३६-सामन्जस्यपूर्ण बणाओ
३५- जु बि बणायूँ च वै तैं कुछ हौरी बणै द्याओ -------------------८६- रुड़ी लाओ ------------------------------------------------------------१३७- असामन्जस्यपूर्ण बणाओ
३६- इख मा टेक्सचर लाओ -----------------------------------------८७-ह्यूंद लाओ ------------------------------------------------------------१३८-भागीदार बणाओ
३७- रोमांटिक बणै द्याओ ------------------------------------------८८- व्यक्तिवादी बणै द्याओ ---------------------------------------------१३९-एक पैराग्राफ तैं हैंक से लडाओ
३८- पुराणि याद डाळी द्याओ --------------------------------------८९-अन्धकार लाओ ---------------------------------------------------------१४०-पळयाओ
३९- पुरण जमानो फैशन डाळी द्याओ.-----------------------------९०-उज्यळ लाओ------------------------------------------------------------१४१-पैराग्राफुं शकल बदलो
४०- भविश्यौ बान बणै द्याओ ----------------------------------९१- चमकाओ --------------------------------------------------------------१४२- घ्यारा डाल़ो
४१- कुछ हिस्सा बदली द्याओ ---------------------------------------९२- चिपळ बणै द्याओ ----------------------------------------------------१४३- रचना तैं फ्रेम पर लगाओ
४२- तागत्वर बणै द्याओ --------------------------------------------९३-पाणी क छुमौण डाळो -------------------------------------------------१४४- रचना तैं तार बणाओ
४३- जादा दिन तक टिकण वाळ बणै द्याओ -----------------------९४- अग्यौ कारो -------------------------------------------------------------१४५- गड्ढा जन भारो
४४- बिलकुल प्रतीतात्मक बणै द्याओ -------------------------------९५- जैगण चमकाओ ------------------------------------------------------१४६-खाली कारो
४५- अस्लियत्बादी बणै द्याओ---------------------------------------९६- रचना तैं अळगाण लैक नि राखो/भारी करो --------------------------१४७-ढक्कन जन ख्वालो
४६- नवकला डाळी द्याओ ----------------------------------------------९७-सुदि/ बेकार कारो ------------------------------------------------------१४८- कुछ जगा स्पेलिंग मिस्टेक कारो
४७- फोटो डाळी द्याओ -------------------------------------------------९८- कै विज्ञापनों/स्पोंसरो दगड ज्वाड़ो ----------------------------------१४९- नामों जगा निकनेम डाळो
४८- चित्र डाळी द्याओ ---------------------------------------------------९९- इन ल्याखो जन क्वी प्रतियोग्यता ह्वाओ --------------------------१५०- रचना पर सील लगाओ
४९- टाइप फेस या राटिंग इ बदली द्याओ ------------------------------१००-जुआ खिलण लैक बणाओ
५०- शीर्षक शब्दुं क ना चित्र को हूण चयेंद
(मीन सबि हिदायतूं तै नि द्याई अर कुछ बदली बि देन )

डांडा औ हे ! साबाशी जवा (श्रृंगार लोक गीत )

(Garhwali , Kumaoni Love Folk Song )

 (  आभार डा नन्द किशोर हटवाल, उत्तराखंड हिमालय के चांचड़ी गीत व नृत्य   )

इंटरनेट प्रस्तुति - भीष्म कुकरेती


 मेरी साबाशी जवा !  डांडा औ हे !
तेरा बाना जवा ! डांडा सारी गोठ ,   डांडा औ हे !
तेरा बाना जवा ! घौर छोड्यो बार ,   डांडा औ हे !
उखि पिजौला भैंसी , उखि चरौला गोर ,   डांडा औ हे !
उखि छांछ छोळळा , उखि नौण पिंडोला ,  डांडा औ हे ! उखि गळौळा घिउ , उखि घास काटला ,    डांडा औ हे !
उखि पूळा बांधला , उखि लगौला हौळ ,   डांडा औ हे !
मेरी निगुरी जवा ! डाळा लांदू  फांस ,   डांडा औ हे !
मौरणो ह्वै जैन , त्वी कबी नि छोड़ू ,   डांडा औ हे !
हे निगुरी जवा ! उखि पाणी को धारो ,   डांडा औ हे !
उखि सतु को भारो , उखि लिजौला हौळ ,   डांडा औ हे !

क्या आपन बि देखि इन - कुसगोरि कज्याण ?

 कुसगोरि कज्याण ( रचना काल 1937 से पैल )
        रचना - भजन सिंह 'सिंह ' (कोटसाड़ा , सितौनस्यूं , पौड़ी गढ़वाल , 1905 -1996 )
                      इंटरनेट प्रस्तुति - भीष्म कुकरेती 

अति मैलि कुरूप कुस्वाणि बणी 
बरड़ाणि च , रुटि पकाणि च वा 
       फिर हाथन फूंजि सिंगाणु कभी -
       हगणु उबरा फंड जाणि च वा 
कभि खांद पकांद जुंवा मरद 
दुइ हाथन मुंड कन्याणि च वा 
        फिर मैलि सि थाळिम भात धरी 
         पदणी च ,सिंगाणु चबाणि च वा।
खुचल्या पर नौनु उखी हगणू 
उखि भात कि थाळि सजाणि च वा 
       छन रुटि म जैकि जुंवा बिलक्यां 
       द्वी हाथुन गात कन्याणि च वा 
छन भात म बाळ त रुटि म बाळ 
त दाळि मा लाळ चुवाणि च वा 
         मुंडळी छिमनै कि पकाणि च वा 
        कुछ खाणि च , हौरि लकाणि च वा। 
कभि भात गिल्लो कबि लूण बिंडे 
कबि कोरू व काचु बणान्दि च वा 
       पिछ्नै कखि कैक मिले न मिलो 
       पर पैलि घड़ी भर खांदि  च वा 
कखि थाळि , कखि च लुट्या लमड्युं 
लटकी दुफरा तक रांदि  च वा
………
जै मैसन पाथ रुप्या भरिने 
वै मैस खबेस बतांदि च वा 
....... 
              कुछ बोलु त डागिण सि लड़द 
             झट मैत कु बाठु खुज्यांदि च वा 
घर रौरव -नर्क बणैकि इनू 
नित स्वामी कि ज्यान जळान्दि च वा।